‘Masallar sihirlidir.’

 

“Bir yol ayırımında mısınız? Kararsızlık mı yaşıyorsunuz? O hep merak ettiğiniz sorunun yanıtını bulmaya mı çalışıyorsunuz? “Masal Terapi” Mutlaka size bir mesaj veriyor. Nasıl mı? Aklınızdan geçen önemli bir konuya odaklanıp, elinizdeki kitaptan rastgele bir sayfa açıp okumaya başlıyorsunuz. Karşınıza çıkan satırlar sizin yolunu bulmaya yardım ediyor. Yani Liberman’ın dediği gibi “pusulanız” oluyor. Aslında okuyan herkesin karşısına çıkan masala dikkat etmesi ve masaldaki mesajı anlamaya çalışması gerekiyor. Yazar, masalların iç sesimizle ve birlikte yaşadığımız insanlarla bağlantı kurmamıza yardım ettiğine, dünyayı değiştirmek adına ilham verdiğine inanıyor.” “Yaşamak gözlerimizin açık gördüğü bir rüyadır. Yaşımız ne olursa olsun hepimizin hayal etmeye ve hayret etmeye ihtiyacı var. Hayatımdaki her seçimin arkasında bir masal ya da bir hikaye var gibi hissediyorum” diyen Judith Malika Liberman’ın, kendisini iyileştirmek isteyenler için kaleme aldığı masallar ayrı bir tat veriyor insana…

“Bırak masallar sana rehberlik etsin, seni iyileştirsin ve dönüştürsün. Bu bir iyileşme oyunudur” diyorsunuz. Kitaptaki her masalın sihirli bir değnek görevi mi var? Yani okuduğunuz ya da dinlediğiniz zaman birden bire sıkıntılarınızdan kurtulabiliyor musunuz?
Aslında bu kitap bir oyun davetidir. Hayatı çok fazla ciddiye alıyoruz. Oyun oynamak, hayret etmenin güzelliğini yeniden keşfetmek için bir fırsattır. Eğlenmek kalbi yumuşatır ve açar. Bu kitapta bulunan masallar yüzyıllar boyunca eğlendirmek ve eğitmek için kullanılmış bilgelik hikayeleridir. Kitabın bütün sıkıntılarımıza birdenbire çözüm getireceğini iddia etmiyorum ama içinde bulunduğumuz durumlara farklı bir açıdan bakmaya davet ediyor bizi. Bu durum da çoğu zaman her şeyi değiştirebilir.

Masallara bu kadar bağlı birinin geçmişinde masalla ilgili önemli bir bağı olsa gerek. Masalla hangi yaşlarda tanıştınız?
El sanatlarıyla uğraşan bir çevrede büyüdüm. Her akşam bir ateşin etrafında oturuyor, bir yandan çalışıp, şarkı söylüyor bir yandan da masal anlatıyorduk. Masallar erken yaşlarda ilgimi çekmeye başladı ve çocukken duyduğum masalların birçoğu hala aklımda. Zamanla masalları anlatmayı da sevdiğimi keşfettim ve ilk defa 13 yaşındayken ailemin düzenlediği bir masal gecesinde masal anlatmaya başladım.

image8

“Masal Terapi” kitabını çantamızda neden taşımalıyız? Bu kitap yolumuzu bulmaya nasıl yardımcı olacak?
“Masal Terapi” oturup baştan sona okunacak bir kitap değil. Cevabını aradığınız bir sorunuz ya da probleminiz olduğunda başvurulabilecek bir kaynak. Bu nedenle yanınızda olmasının faydalı olacağını düşünüyorum. Kitabı ben de çantamda taşıyorum. Dostlarımın bir derdi olduğunda onlara kitaptan bir bölüm okuyorum. Tavsiye etmeyi herkes sever ama almak kimsenin istemediği bir şeydir. Bu nedenle rastgele bir masal seçerek, arkadaşlarımın bu masaldan nasıl bir mesaj çıkardığını sormayı tercih ediyorum. Bu sayede kişi cevabımı değil, kendi cevabını bulmuş oluyor. Rastgele açtığımız sayfalardaki masallar, duruma öylesine uygun oluyor ki çoğu zaman kahkahayla gülüyoruz. Doğru karar vermek için tek ihtiyacımız bir işaret ve bizi kalpten dinleyecek bir arkadaştır. O nedenle her masalın ardında ya bir dostla sohbet etmeyi ya da bir deftere yazı yazmayı tavsiye ediyorum. Kitapta derinleşmek için bazı sorular bulunuyor ama her masalın ardından sorulacak en önemli soru; “Bu masal sana ne anlatıyor?” olmalı.

Küçükken size en güzel masalları kim anlatırdı? Gerçekten içinize işleyen masallar mıydı?
Bu konuda çok şanslıydım çünkü genç yaşta pek çok profesyonel masal anlatıcısıyla karşılaşma fırsatı buldum. Fransa’da masalcılar okullara, kütüphanelere ve festivallere gelirdi. O nedenle çok çeşitli tarzları deneyimleme fırsatım oldu. En sevdiğim şey her masalcının farklı anlatım tarzlarına sahip olduğunu görmekti. Bir masalcı masalını canlı müzikle anlatırken, diğeri tüm sükunetiyle koltuğunda oturarak anlatırdı. Bir diğeriyse Afrika’da çocukken duyduğu masalları anlatırdı. Her biri sihirli bir yolculuğa çıkarırdı bizi.

Mesajlardan mı yoksa masallardan mı yola çıkarak yazmaya başlıyorsunuz? Bu kadar zengin kültürlere ait masalları nasıl oluşturabiliyorsunuz?
Masallardan yola çıkıyorum. Bu kitabın en önemli kısmı masallar. Girişte de bunu belirttim. Verdiğim mesajlar olası bir yorum ama çoğu zaman kalbimizde bulduğumuz cevap daha doğru oluyor. Mesaj, soru, alıştırma ve alıntı kısmı sadece çalışmayı derinleştirmeye yardım ediyor.


Kitabınızda masalın çocuklara özgü bir şey olmadığını anlatmaya çalışmışsınız. Yıllardır bildiğimiz bu doğru aslında yanlış mı? Masallar her yaştan insanlara uygun mu?
Masalların çocuklar için olduğu fikri aslında çok yeni. Anadolu’da masalcılar köye gelince çocuklar ve yetişkinler beraberce dinlerlerdi masalları. Aslında “Bin Bir Gece” gibi birçok masal, çocukların kavrayamayacağı cinsel bir içeriğe sahip. Kitaplar, radyo ve televizyon gibi sürekli hızı artan bir hayatla yetişkinler de masal dinlemeyi hatta anlatmayı bıraktılar. Şimdi tablet ve bilgisayarlardaki programların bunu yapması gerekiyormuş gibi düşünülüyor. Aslında yetişkinlerin hala masala ihtiyacı var. 2.5 sene önce 20 kişiyle başladığım “İstanbul Masal Geceleri”nin kapılarında artık yüzlerce insan var. Gecen yaz bir park forumunda çocuklarını masal dinlemeye getiren bir anne bana; “Çocuklarımın masala ihtiyacı olduğunu düşünüyordum ama en çok benim ihtiyacım varmış. En son ne zaman kendime böyle hayal etme izni verdiğimi hatırlamıyorum” dedi. Yaşamak gözlerimiz açık gördüğümüz bir rüyadır. Yaşımız ne olursa olsun hepimizin hayal etmeye ve hayret etmeye ihtiyacı var.

“Masallar gerçeğin ateşiyle aranda elçilik yapar, o ateşten yanmadan ama öğrenerek çıkmanı sağlar” sözleriniz ilgi çekici. Siz masallardan neler öğrendiniz? Ya da öğrendiklerinizi hayatınızın içine adapte edebildiniz mi?
Masallar sihirlidir. Eskiden masalları anlatanlar, Şamanlar, bilgeler ve cadılardı. Biz masalları seçmiyoruz, onlar bizi seçiyor. Karşınıza çıkan 100 masaldan hangisi akılda kalır, hangi masalı başkalarına anlatmayı istersin, hangi masalı çocukluğundan bu yana hala hatırlıyorsun? Masallar bana paylaşmayı, yolcu olmayı, kalbimi dinlemeyi ve daha bir çok şeyi öğretti. Hayatımdaki her seçimin arkasında bir masal ya da bir hikaye var gibi hissediyorum.

Masallarınızın insanlara terapi gibi geleceğini savunuyorsunuz. Hangi masalın hangi ruh haline nasıl geleceğini planlayarak mı yazıyorsunuz yoksa kehdiliğinden mi gelişiyor her şey?
Bu kitabın sihri hiç bir şeye karar veremememden kaynaklanıyor. Hayatta kontrolü bıraktığında mucizeler oluyor belki de. Kitaba başladığımda sevdiğim ve anlattığım masallardan 54 tane listeledim. Sonra yazarken her gün listeye bakıp hangi masalın o gün yazılmak istendiğini anlamaya çalıştım. Bazı günler bu listeden hiç bir tanesi cazip gelmiyordu. O zaman araştırıp başka yazılmayı bekleyen masallar buldum.

“Masallar anlaşılmak ve çözülmek için değil, deneyimlemek ve tadını çıkarmak içindir” sözleriniz masallara olan bakış açınızı gayet iyi anlatıyor. Siz en çok masal yazarken mi, anlatırken mi yoksa dinlerken mi keyif alıyorsunuz? Masal yazma süreciniz nasıl geçiyor?
Bu üç aşama farklı bir keyif, masal yazmak çok derine inmem için bir fırsat oldu, yazdığım her masal eski bir dost gibi oluyor. Onları anlatırken dinleyici ile kurduğum ilişki çok keyifli. Ama ben en çok dinlemeyi seviyorum çünkü o zaman başka bir masalcının kelimelerinin üzerinde uçuyorum, hayal ediyorum, hayret ediyorum.

image10

Masal Terapi / Yazarı: Judith Malika Liberman / Kişisel Gelişim / Doğan Novus Yayıncılık / Çeviren: İstem Erdener / Kapak ve Kitap İçi İllüstrasyonlar: Mukund İyer / 286 Sayfa

Judith Malika Liberman; Masal anlatıcısı, eğitmeni ve sanat terapistidir. 1978’de Fransa’nın başkenti Paris’te doğan Liberman, günlerin ateş başında masallar anlatılarak sona erdiği bir komünde büyüdü. 14 yaşında masal anlatıcısı olmak için ilk workshop’una katıldı ve topluluklara masal anlatmaya başladı. Paris Konservatuarı’nda Giles Bizouernes yönetiminde profesyonel masal anlatıcılığı eğitimi aldı, Vendome CLIO’da sözlü anlatım eğitimlerine katıldı. Pomona College’ta tiyatro okuyarak Paris’te iki tiyatronun kurucuları arasında bulundu. Pek çok uluslararası festivale katılan Liberman sahnede, kitapçılarda, okullarda, kütüphanelerde, parklarda ve galerilerde masal anlattı. Üniversiteler ve UNESCO ile işbirliği içinde Türkiye’de masal anlatıcılığının yeniden canlanmasına katkıda bulunan Liberman İstanbul’da düzenli olarak masal anlatma geceleri düzenlemekte, masal anlatıcısı olmak isteyenler için eğitimler vermektedir. “Bir Varmış Bir Yokmuş” filminin senaryo danışmanlığını yapan Liberman, NTV’de haftalık yayınlanan “Masal Bu Ya” programını hazırlamaktadır. Liberman masalların içsesimizle ve birlikte yaşadığımız insanlarla bağlantı kurmamıza yardım ettiğine, dünyayı değiştirmek adına ilham verdiğine inanmaktadır.

Soru, yorum ve eleştirilerinizi gönderebilirsiniz.

E-Posta adresiniz yayınlanmayacaktır.